Infrarood paneel voor in de badkamer: hoe werkt het en waar moet je op letten?

Een badkamer comfortabel verwarmen is net even anders dan het verwarmen van een woonkamer of slaapkamer. Je verblijft er meestal relatief kort, maar juist op die momenten wil je snel een aangename temperatuur ervaren. Niemand staat immers graag op een koude winterochtend vanuit een warme douche op ijskoude tegels. Een infrarood paneel voor in de badkamer kan daarom een interessante oplossing zijn.

Infraroodverwarming werkt namelijk anders dan een traditionele radiator. In plaats van voornamelijk de lucht in de badkamer te verwarmen, geeft een infraroodpaneel stralingswarmte af. Die warmte wordt direct opgenomen door mensen, vloeren, muren en andere oppervlakken die zich binnen het bereik van het paneel bevinden. Daardoor kun je de warmte vrij snel voelen.sl

Juist voor een ruimte die slechts een paar keer per dag wordt gebruikt, kan dat aantrekkelijk zijn. Milieu Centraal noemt de badkamer expliciet als voorbeeld van een ruimte waar infraroodpanelen interessant kunnen zijn omdat je daar vaak maar kort verblijft. Daarbij wordt geadviseerd om voor zo’n toepassing te kijken naar panelen met een korte opwarmtijd.

Maar welk infraroodpaneel heb je nodig? Hoeveel watt moet het paneel hebben? Kun je ieder paneel zomaar in een badkamer ophangen? En kun je infraroodverwarming gebruiken als enige verwarming in de badkamer?

In dit artikel lees je uitgebreid wat je moet weten.

Wat is een infrarood paneel voor de badkamer?

Een infraroodpaneel is een elektrisch verwarmingselement dat een belangrijk deel van zijn warmte afgeeft in de vorm van infraroodstraling.

Het woord ‘straling’ klinkt misschien technisch, maar het principe is heel herkenbaar. Denk bijvoorbeeld aan de warmte van zonlicht op je huid. Zelfs wanneer de buitenlucht koud is, kan direct zonlicht aangenaam warm aanvoelen.

Een infraroodpaneel probeert op vergelijkbare wijze warmte rechtstreeks over te dragen.

Bij een traditionele radiator gebeurt een groter deel van de verwarming door middel van convectie. De radiator verwarmt de lucht rondom het verwarmingselement. Warme lucht stijgt op, circuleert door de ruimte en verwarmt uiteindelijk de rest van de kamer.

Bij infraroodverwarming ligt de nadruk juist op het rechtstreeks verwarmen van oppervlakken en personen binnen het stralingsbereik.

Dat verschil is vooral interessant in een badkamer.

Je hoeft namelijk niet noodzakelijk alle lucht in een badkamer langdurig te verwarmen om het tijdens het tandenpoetsen, douchen of aankleden comfortabel te hebben.

Hoe werkt infraroodverwarming precies?

Een elektrisch infraroodpaneel bevat een verwarmingselement. Wanneer daar elektrische stroom doorheen loopt, stijgt de temperatuur van het paneel.

Vervolgens geeft het paneel energie af in de vorm van warmtestraling.

Die straling bereikt onder andere:

• je lichaam;
• de vloer;
• muren;
• badkamermeubels;
• tegels;
• andere oppervlakken binnen het stralingsgebied.

Deze oppervlakken nemen een gedeelte van de energie op en geven vervolgens zelf weer warmte af.

Daardoor kan een badkamer anders aanvoelen dan wanneer alleen de lucht wordt verwarmd.

Milieu Centraal omschrijft infraroodpanelen eveneens als een vorm van gerichte verwarming. Volgens de organisatie voel je de warmte vooral binnen het bereik van het paneel en kan het verwarmen van een volledige ruimte met meerdere infraroodpanelen juist relatief veel elektriciteit kosten.

Dat maakt de positionering van een infraroodpaneel bijzonder belangrijk.

Een krachtig paneel op een ongunstige plek kan minder comfortabel zijn dan een wat kleiner paneel dat rechtstreeks op de plek gericht is waar je meestal staat.

Waarom is infraroodverwarming interessant voor een badkamer?

Een badkamer heeft een bijzonder gebruikspatroon.

Een woonkamer kan op een winterdag bijvoorbeeld acht of tien uur achter elkaar worden gebruikt. In een badkamer verblijf je misschien slechts:

• twintig minuten in de ochtend;
• enkele minuten gedurende de dag;
• twintig tot dertig minuten in de avond.

Het continu verwarmen van de gehele ruimte is dan niet altijd noodzakelijk.

Met infraroodverwarming kun je veel gerichter verwarmen.

Je kunt bijvoorbeeld instellen dat het paneel vlak voor je wekker aangaat en na je ochtendroutine automatisch weer uitschakelt.

Dat maakt infraroodverwarming vooral aantrekkelijk als bijverwarming of als lokaal verwarmingssysteem.

Hoe voelt de warmte van een infraroodpaneel?

De warmte wordt door veel mensen omschreven als een directe, aangename stralingswarmte.

Sta je binnen het bereik van een goed geplaatst paneel, dan voel je de warmte relatief snel.

Dat is een belangrijk verschil met traditionele ruimteverwarming.

Wanneer je bijvoorbeeld een conventionele radiator in een koude badkamer inschakelt, moet eerst de radiator opwarmen. Vervolgens warmt de lucht rondom de radiator op en uiteindelijk stijgt de temperatuur van de gehele badkamer.

Bij infraroodverwarming hoef je daar niet volledig op te wachten om warmte te ervaren.

Daarom kan een paneel boven of tegenover de plek waar je jezelf aankleedt bijzonder prettig zijn.

Kan een infrarood paneel als hoofdverwarming in de badkamer?

Dat kan, maar niet automatisch.

Of een infraroodpaneel voldoende is als hoofdverwarming hangt af van onder andere:

• de oppervlakte van de badkamer;
• de plafondhoogte;
• de isolatiewaarde van de woning;
• het aantal buitenmuren;
• aanwezige ramen;
• het type beglazing;
• ventilatie;
• gewenste binnentemperatuur;
• vermogen van het paneel;
• positie van het paneel;
• stralingsbereik.

In een kleine, uitstekend geïsoleerde badkamer kan één goed gedimensioneerd infraroodpaneel soms voldoende zijn.

Een grote badkamer in een oudere, matig geïsoleerde woning vraagt aanzienlijk meer verwarmingsvermogen.

Het is daarom beter om niet simpelweg te redeneren:

“Mijn badkamer is 8 m², dus ik heb paneel X nodig.”

Een goede warmteverliesberekening houdt rekening met veel meer factoren.

Infraroodverwarming als bijverwarming

In veel badkamers is bijverwarming waarschijnlijk de meest logische toepassing.

Stel dat er al vloerverwarming aanwezig is. Daarmee houd je de badkamer gedurende de dag op bijvoorbeeld een gematigde basistemperatuur.

’s Ochtends wil je echter gedurende twintig minuten extra warmte.

Dan kan een infraroodpaneel snel lokaal comfort bieden zonder dat je de gehele vloerverwarming veel hoger hoeft te zetten.

Ook een combinatie met een handdoekradiator komt regelmatig voor.

Je krijgt dan bijvoorbeeld:

Vloerverwarming: basiswarmte en warme vloer.

Infraroodpaneel: snelle persoonlijke warmte.

Handdoekradiator: drogen en verwarmen van handdoeken.

Je hoeft vanzelfsprekend niet al deze systemen tegelijkertijd te gebruiken. Het laat vooral zien dat infraroodverwarming goed kan functioneren als onderdeel van een compleet verwarmingsconcept.

Wat zijn de voordelen van een infrarood paneel in de badkamer?

Infraroodverwarming heeft verschillende eigenschappen die juist in een badkamer interessant kunnen zijn.

De warmte is snel voelbaar

Een van de grootste voordelen is dat je niet eerst hoeft te wachten totdat alle lucht in de badkamer warm is.

Voor een ruimte die kort wordt gebruikt, is dat praktisch.

Milieu Centraal adviseert voor dergelijke toepassingen specifiek te kijken naar panelen met een korte opwarmtijd, bijvoorbeeld wanneer je het paneel in een badkamer gebruikt.

Je kunt gericht verwarmen

Een infraroodpaneel hoeft niet noodzakelijk de hele badkamer even sterk te verwarmen.

Je kunt het paneel bijvoorbeeld richten op:

• de douche-uitgang;
• de wastafel;
• de plek waar je jezelf aankleedt;
• een gedeelte van de vloer;
• het middengedeelte van de badkamer.

Daardoor verwarm je vooral waar de warmte daadwerkelijk nodig is.

Het neemt weinig ruimte in

Een traditioneel verwarmingselement neemt vaak behoorlijk wat wandruimte in.

Een plat infraroodpaneel kan daarentegen tegen een wand of plafond worden gemonteerd.

Vooral in kleine badkamers is dat interessant.

De vrije wandruimte kun je vervolgens gebruiken voor bijvoorbeeld kastruimte, handdoekhaken of sanitair.

Plafondmontage is mogelijk

Een van de interessante eigenschappen van infraroodpanelen is dat veel modellen aan het plafond kunnen worden gemonteerd.

Dat heeft verschillende voordelen.

Het paneel neemt geen wandruimte in en de warmtestraling kan een relatief groot deel van de badkamer bereiken.

Vooral in een compacte badkamer kan plafondverwarming daardoor praktisch zijn.

Geen leidingen voor cv-water nodig

Een elektrisch infraroodpaneel heeft geen aanvoer- en retourleiding van een cv-installatie nodig.

Je hebt wel een veilige elektrische aansluiting nodig.

Bij een verbouwing kan dat soms eenvoudiger zijn dan nieuwe verwarmingsleidingen door muren of vloeren trekken.

Nauwkeurig regelbaar

Veel moderne infraroodpanelen kunnen worden gecombineerd met:

• thermostaten;
• tijdschakelaars;
• programmeerbare thermostaten;
• wifi-bediening;
• apps;
• smarthomesystemen.

Je kunt bijvoorbeeld instellen dat de badkamer iedere werkdag om 06.45 uur wordt verwarmd en om 07.30 uur weer wordt uitgeschakeld.

Verkrijgbaar in veel designs

Een infraroodpaneel hoeft niet op een klassiek verwarmingselement te lijken.

Er bestaan tegenwoordig:

• witte panelen;
• zwarte panelen;
• glazen panelen;
• spiegelpanelen;
• plafondpanelen;
• panelen met afbeelding;
• frameloze uitvoeringen.

Daardoor kun je de verwarming gemakkelijker onderdeel maken van het interieur.

Wat zijn de nadelen van infraroodverwarming in de badkamer?

Hoewel infraroodpanelen aantrekkelijke eigenschappen hebben, zijn er ook duidelijke nadelen.

Elektriciteit is relatief kostbaar

Een infraroodpaneel werkt vrijwel altijd volledig elektrisch.

Een paneel van 800 watt dat één uur op maximaal vermogen werkt, gebruikt theoretisch ongeveer:

0,8 kWh elektriciteit.

Gebruik je het iedere dag één uur, dan kom je op circa:

292 kWh per jaar.

Bij een paneel van 1.000 watt is dat ongeveer 365 kWh per jaar wanneer het dagelijks één volledig uur op maximaal vermogen draait.

In werkelijkheid schakelt een thermostaat het element mogelijk regelmatig uit, maar het voorbeeld laat zien dat elektrisch verwarmen behoorlijk wat elektriciteit kan gebruiken.

Daarom is infraroodverwarming niet automatisch goedkoper dan andere verwarmingsmethoden.

Niet iedereen in de ruimte ervaart dezelfde warmte

Infrarood is gericht.

Dat is een voordeel, maar tegelijkertijd een nadeel.

Sta je rechtstreeks binnen het stralingsgebied, dan voelt het aangenaam warm. Sta je achter een muur, douchewand of groot badkamermeubel, dan kan het effect aanzienlijk kleiner zijn.

Milieu Centraal wijst er eveneens op dat het buiten het bereik van een infraroodpaneel koud kan blijven.

Een verkeerde plaatsing vermindert het comfort

Plaats je een infraroodpaneel op een plek waar de straling voornamelijk tegen een kast of douchewand terechtkomt, dan benut je het paneel niet optimaal.

De plaatsing is daarom minstens zo belangrijk als het vermogen.

Niet ieder infraroodpaneel mag in een badkamer

Dit is een bijzonder belangrijk aandachtspunt.

Een badkamer is een vochtige ruimte waar elektriciteit en water bij elkaar in de buurt komen.

Je kunt daarom niet zomaar ieder willekeurig infraroodpaneel ophangen.

Het paneel en de elektrische installatie moeten geschikt zijn voor de gekozen locatie en voldoen aan de geldende eisen voor elektrische installaties.

NEN geeft aan dat NEN 1010 de centrale Nederlandse norm is voor het veilig aanleggen, uitbreiden en aanpassen van laagspanningsinstallaties. De actuele geconsolideerde editie is NEN 1010:2020+C1:2024.

Kan ieder infraroodpaneel in een badkamer?

Nee.

Dat een fabrikant een product “infraroodpaneel” noemt, betekent niet automatisch dat het geschikt is voor een vochtige ruimte.

Controleer daarom altijd expliciet of de fabrikant het model geschikt verklaart voor badkamergebruik.

Een van de belangrijkste zaken daarbij is de IP-classificatie.

Wat betekent de IP-waarde?

IP staat voor International Protection.

De IP-code geeft aan in welke mate een elektrisch product beschermd is tegen binnendringen van vaste voorwerpen en water.

Een IP-code bestaat meestal uit twee cijfers.

Bijvoorbeeld:

IP44

Het eerste cijfer heeft betrekking op bescherming tegen vaste voorwerpen.

Het tweede cijfer heeft betrekking op bescherming tegen water.

Hoe hoger dat tweede cijfer, hoe beter de bescherming tegen bepaalde vormen van waterbelasting.

Voor badkamerverwarming zie je daarom bijvoorbeeld modellen met aanduidingen als:

• IP44;
• IP54;
• IP55;
• IP65.

Maar alleen kijken naar het getal is niet voldoende.

De vereiste bescherming hangt namelijk óók af van waar het apparaat in de badkamer wordt geplaatst.

Badkamerzones en elektrische veiligheid

Rond een bad en douche worden binnen elektrische installaties veiligheidszones onderscheiden.

Hoe dichter elektrische apparatuur bij plaatsen komt waar direct contact met water mogelijk is, hoe strenger de eisen.

De precieze plaatsing van een elektrisch verwarmingstoestel moet daarom worden afgestemd op:

• de badkamerindeling;
• bad of douche;
• afstand tot water;
• eigenschappen van het paneel;
• elektrische beschermingsklasse;
• IP-classificatie;
• installatievoorschriften van de fabrikant;
• geldende voorschriften voor de elektrische installatie.

De zone-indeling van badruimten is onderdeel van de bepalingen binnen NEN 1010.

Daarom is het verstandig de elektrische aansluiting door een deskundige installateur te laten beoordelen wanneer je niet precies weet binnen welke zone het paneel terechtkomt.

Wat betekent IP44 voor een infraroodpaneel?

IP44 betekent dat het apparaat een bepaalde bescherming heeft tegen vaste delen en tegen spatwater.

Veel elektrische apparaten die voor badkamers worden verkocht hebben minimaal een bepaalde vorm van spatwaterbescherming.

Maar hier ontstaat regelmatig een misverstand:

IP44 betekent niet automatisch dat je het apparaat overal in de badkamer mag installeren.

De toegestane positie blijft afhankelijk van de badkamerzone, de installatie en de productspecificaties.

Bekijk daarom altijd de montagehandleiding van het specifieke paneel.

Waar kun je een infraroodpaneel het beste plaatsen?

Voor het warmtecomfort is de positie ontzettend belangrijk.

Je wilt bij voorkeur dat de warmtestraling zo rechtstreeks mogelijk terechtkomt op de plek waar je warmte nodig hebt.

Interessante locaties zijn bijvoorbeeld:

• aan het plafond boven het centrale gedeelte van de badkamer;
• tegenover de wastafel;
• tegenover de douche-uitgang;
• aan een vrije wand;
• boven een deur, wanneer de fabrikant dit toestaat.

Welke positie optimaal is, verschilt per badkamer.

Infraroodpaneel aan het plafond

Plafondmontage is misschien wel een van de interessantste mogelijkheden voor een badkamer.

Je hebt daar doorgaans relatief veel vrij oppervlak.

Een plafondpaneel straalt bovendien naar beneden waardoor bijvoorbeeld:

• personen;
• vloertegels;
• badkamermeubels;
• wanden

binnen het stralingsbereik kunnen vallen.

Voordelen van plafondmontage

Je verliest geen wandruimte.

Het paneel zit niet gemakkelijk in de weg.

De warmte kan relatief gelijkmatig over een gebied worden verdeeld.

Het ontwerp blijft rustig.

Waar moet je op letten?

Niet ieder model mag horizontaal aan het plafond worden gemonteerd.

Controleer dus altijd of de fabrikant plafondmontage toestaat.

Let daarnaast op de minimale vrije ruimte rondom het paneel en op obstakels zoals:

• lampen;
• ventilatieroosters;
• douchewanden;
• hoge kasten.

Infraroodpaneel aan de wand

Wandmontage is eveneens zeer gebruikelijk.

Het voordeel daarvan is dat je de warmte relatief gericht op je lichaam kunt laten vallen.

Een paneel tegenover de wastafel kan bijvoorbeeld comfortabel zijn wanneer je daar ’s ochtends langere tijd staat.

Een mogelijk nadeel is dat het paneel kostbare wandruimte inneemt.

Dat speelt vooral bij kleine badkamers.

Infrarood spiegelverwarming

Een bijzonder interessante variant voor de badkamer is een infraroodspiegel.

Daarbij is de spiegel zelf tegelijkertijd het verwarmingsoppervlak.

Je combineert daarmee twee functies:

spiegel + verwarming.

Dat past uitstekend in moderne badkamers waarin zo min mogelijk losse elementen zichtbaar moeten zijn.

Bovendien kan de warmte van het spiegeloppervlak helpen om condensvorming op de spiegel te verminderen.

Let daarbij wel op het verschil tussen een complete infraroodspiegel die daadwerkelijk bedoeld is om de ruimte te verwarmen en een gewone spiegel met een relatief klein verwarmingsmatje achter het glas. Zo’n anti-condensverwarming heeft meestal veel minder vermogen.

Wie technologie verder in de badkamer wil integreren, kan een infraroodverwarmde spiegel bijvoorbeeld combineren met een slimme spiegel met geïntegreerde verlichting, tijdweergave, sensoren of andere digitale functies.

Wit infraroodpaneel

De bekendste uitvoering is een eenvoudig wit paneel.

Dit type is populair omdat het gemakkelijk wegvalt tegen:

• een wit plafond;
• een lichte badkamerwand;
• stucwerk.

Voor minimalistische badkamers is dit vaak de meest neutrale oplossing.

Zwart infraroodpaneel

In moderne en industriële badkamers wordt steeds vaker zwart sanitair gebruikt.

Denk aan:

• zwarte kranen;
• zwarte doucheprofielen;
• zwarte verlichting;
• zwarte accessoires.

Een zwart infraroodpaneel kan daar mooi bij aansluiten.

Je maakt van het paneel dan juist bewust een zichtbaar onderdeel van het ontwerp.

Glazen infraroodpaneel

Glazen panelen hebben meestal een luxere uitstraling.

Ze passen bijvoorbeeld goed bij:

• moderne badkamers;
• hotel-chique interieurs;
• minimalistische ontwerpen.

Ze zijn verkrijgbaar in verschillende kleuren en soms als spiegeluitvoering.

Het nadeel is dat glazen panelen vaak zwaarder zijn. Daardoor worden goede bevestigingsmiddelen extra belangrijk.

Infraroodpaneel met afbeelding

Er bestaan zelfs infraroodpanelen waarop een afbeelding kan worden aangebracht.

Technisch kan dat interessant zijn wanneer je verwarming volledig wilt integreren in het interieur.

In een badkamer wordt deze variant iets minder vaak gekozen dan een wit, zwart of spiegelpaneel, maar het behoort wel tot de mogelijkheden.

Handdoek-infraroodpaneel

Sommige infraroodpanelen worden geleverd met een handdoekhouder.

Daarmee combineer je stralingsverwarming met een plek om handdoeken op te hangen.

Let goed op de voorschriften van de fabrikant.

Een normaal infraroodpaneel mag namelijk niet zomaar worden afgedekt met handdoeken. Dat kan de warmteafgifte beïnvloeden en mogelijk tot te hoge temperaturen leiden.

Gebruik handdoeken daarom uitsluitend in combinatie met een daarvoor ontworpen houder of paneel.

Hoeveel watt heb je nodig?

Dit is waarschijnlijk een van de meest gestelde vragen.

Je komt online regelmatig vuistregels tegen waarbij een bepaald aantal watt per vierkante meter wordt geadviseerd.

Het probleem is dat zo’n eenvoudige berekening slechts een indicatie geeft.

Twee badkamers van precies 8 m² kunnen een compleet verschillende warmtevraag hebben.

Denk bijvoorbeeld aan:

Badkamer A

• nieuwbouwwoning;
• zeer goed geïsoleerd;
• HR++ of triple glas;
• één kleine buitenmuur;
• verwarmde ruimtes rondom.

Badkamer B

• woning uit 1930;
• matige isolatie;
• twee buitenmuren;
• groot raam;
• onverwarmde zolder erboven.

Badkamer B kan aanzienlijk meer warmte verliezen.

Welke factoren bepalen het benodigde vermogen?

Bij het berekenen van het vermogen moet je onder andere kijken naar:

Oppervlakte

Een grotere badkamer vraagt doorgaans meer verwarmingsvermogen.

Plafondhoogte

Een badkamer van 10 m² met een plafond van drie meter heeft meer inhoud dan dezelfde badkamer met een plafond van 2,4 meter.

Isolatie

Goede vloer-, dak- en muurisolatie kunnen het warmteverlies sterk verminderen.

Beglazing

Een groot raam met oud dubbelglas verliest doorgaans meer warmte dan een klein raam met moderne isolerende beglazing.

Buitenmuren

Hoe meer oppervlakken rechtstreeks grenzen aan buitenlucht, hoe groter het potentiële warmteverlies.

Gewenste temperatuur

Een badkamer wordt vaak warmer ingesteld dan een slaapkamer.

Wanneer je bijvoorbeeld 23°C wilt bereiken in plaats van 19°C, vraagt dat meer verwarmingsvermogen.

Gebruik

Wil je uitsluitend twintig minuten directe warmte terwijl je jezelf aankleedt?

Dan is de situatie anders dan wanneer het paneel de badkamer gedurende de hele ochtend op temperatuur moet houden.

Is een groter infraroodpaneel altijd beter?

Nee.

Meer vermogen betekent niet automatisch meer comfort.

Een te klein paneel kan continu moeten verwarmen en alsnog onvoldoende warmte leveren.

Een extreem groot paneel kan echter onnodig veel vermogen hebben.

Bovendien speelt de fysieke oppervlakte van het paneel een rol.

Een groter stralingsoppervlak kan de warmte bijvoorbeeld over een groter gebied verspreiden.

Laat voor hoofdverwarming daarom bij voorkeur een warmteverliesberekening uitvoeren.

Hoe hoog wordt een infraroodpaneel?

Dat verschilt sterk per type paneel.

Veel lagetemperatuur-infraroodpanelen bereiken oppervlaktetemperaturen die aanzienlijk hoger liggen dan de kamertemperatuur.

Je moet daarom voorkomen dat je het paneel voortdurend kunt aanraken, vooral wanneer de fabrikant aangeeft dat het oppervlak heet wordt.

Dat is extra relevant in een woning met jonge kinderen.

Ook bij een seniorenbadkamer verdient dit aandacht. Daar zijn veilige looproutes, voldoende bewegingsruimte en het voorkomen van hete oppervlakken op gemakkelijk bereikbare plaatsen extra belangrijk. Een plafondpaneel kan in zo’n situatie interessant zijn omdat het geen vloer- of wandruimte inneemt en niet per ongeluk aangeraakt hoeft te worden.

Hoe installeer je een infraroodpaneel in de badkamer?

De montage verschilt per fabrikant, maar globaal bestaat de installatie uit een aantal stappen.

1. Bepaal het benodigde vermogen

Begin niet met het uiterlijk van het paneel.

Bepaal eerst hoeveel verwarmingsvermogen je nodig hebt en wat je precies wilt verwarmen.

2. Kies de beste positie

Bekijk waar je daadwerkelijk warmte wilt voelen.

Maak eventueel een eenvoudige plattegrond.

Markeer daarop:

• douche;
• bad;
• wastafel;
• deur;
• toilet;
• badkamermeubel;
• plekken waar je meestal staat.

Vervolgens kun je bepalen vanuit welke positie de straling het minste wordt geblokkeerd.

3. Controleer de badkamerzone

Dit is essentieel.

Controleer of het paneel volgens zijn IP-classificatie, constructie en installatievoorschriften op de gekozen plaats mag worden gemonteerd.

4. Controleer de ondergrond

Een paneel moet stevig worden bevestigd.

Bij wandmontage kan de ondergrond bijvoorbeeld bestaan uit:

• beton;
• kalkzandsteen;
• baksteen;
• hout;
• gipsplaat.

Gebruik bevestigingsmiddelen die passen bij zowel het gewicht van het paneel als de ondergrond.

5. Monteer de beugel

De meeste panelen worden geleverd met een specifieke montagebeugel.

Gebruik bij voorkeur altijd het montagesysteem van de fabrikant.

De voorgeschreven afstand tussen paneel en wand of plafond kan onderdeel zijn van de veilige warmteafvoer.

6. Maak de elektrische aansluiting

Afhankelijk van het model gebeurt dat met:

• een stekker;
• vaste bekabeling;
• thermostaatmodule;
• externe regelaar.

Vooral bij vaste elektrische aansluitingen in de badkamer is vakkennis belangrijk.

Werkzaamheden aan een elektrische installatie moeten veilig worden uitgevoerd. NEN 1010 vormt hiervoor in Nederland de belangrijkste installatienorm.

7. Installeer de thermostaat

Veel infraroodpanelen worden aangestuurd door een aparte thermostaat.

Let op waar je de temperatuursensor plaatst.

Een thermostaat direct naast het warme paneel kan een andere temperatuur meten dan midden in de badkamer.

8. Programmeer de verwarming

Nu kun je het systeem bijvoorbeeld instellen op:

06.30 uur: inschakelen
07.30 uur: uitschakelen
21.00 uur: inschakelen
22.00 uur: uitschakelen

De precieze tijden hangen natuurlijk volledig af van je leefpatroon.

Stekker of vaste aansluiting?

Bij infraroodpanelen bestaan beide mogelijkheden.

Een paneel met stekker lijkt gemakkelijk zelf te installeren.

Toch betekent dat niet automatisch dat je overal in een badkamer een stopcontact mag gebruiken of het snoer willekeurig door de ruimte kunt laten lopen.

Bij een nette badkamerinstallatie wordt daarom regelmatig gekozen voor een weggewerkte of vaste aansluiting.

Het resultaat ziet er bovendien strakker uit.

Laat bij twijfel een elektricien bepalen wat op de gekozen locatie toegestaan en verstandig is.

Heb je een aparte groep nodig?

Dat hangt af van het totale elektrische vermogen dat op de betreffende groep wordt aangesloten.

Een enkel paneel van bijvoorbeeld enkele honderden watts vormt normaal gesproken een heel andere belasting dan verschillende panelen gecombineerd met andere zware elektrische apparaten.

In moderne badkamers kunnen bovendien apparaten aanwezig zijn zoals:

• elektrische vloerverwarming;
• wasmachine;
• droger;
• elektrische boiler;
• whirlpool;
• infraroodverwarming.

Daardoor kan het totale vermogen aanzienlijk worden.

Laat bij grotere installaties daarom controleren of de bestaande groep en bedrading voldoende capaciteit hebben.

Aardlekschakelaar en badkamerverwarming

Omdat de badkamer een vochtige ruimte is, gelden extra eisen voor elektrische veiligheid.

Een correcte aardlekbeveiliging maakt onderdeel uit van een veilig ontworpen elektrische installatie.

Probeer daarom niet uitsluitend naar het verwarmingspaneel zelf te kijken.

De gehele combinatie moet kloppen:

paneel + bekabeling + aansluiting + beveiliging + badkamerzone.

Thermostaat bij een infraroodpaneel

Een goede regeling is erg belangrijk.

Zonder thermostaat zou een paneel onnodig lang kunnen blijven verwarmen.

Milieu Centraal adviseert bij infraroodverwarming eveneens een kamerthermostaat te gebruiken zodat je niet onnodig elektriciteit verbruikt.

Er bestaan verschillende oplossingen.

Eenvoudige thermostaat

Je stelt één gewenste temperatuur in.

Het paneel schakelt afhankelijk van de gemeten temperatuur in en uit.

Programmeerbare thermostaat

Hiermee kun je tijdschema’s instellen.

Voor badkamers is dit bijzonder praktisch omdat het gebruik meestal voorspelbaar is.

Slimme thermostaat

Een slimme regelaar kan functies hebben zoals:

• bediening via app;
• verschillende weekprogramma’s;
• aanwezigheidsdetectie;
• open-raamdetectie;
• energie-inzicht;
• koppeling met een smarthomesysteem.

Zo voorkom je bijvoorbeeld dat het paneel op werkdagen urenlang blijft verwarmen nadat iedereen het huis heeft verlaten.

Heeft een infraroodpaneel onderhoud nodig?

Relatief weinig.

Er zitten bij veel modellen geen bewegende onderdelen in.

Je hebt bijvoorbeeld geen:

• pomp;
• ventilator;
• waterleidingen;
• radiatorkranen.

Af en toe schoonmaken is meestal voldoende.

Schakel het paneel daarvoor uit, laat het afkoelen en volg de schoonmaakinstructies van de fabrikant.

Gebruik zeker bij glazen en elektrische panelen geen grote hoeveelheden water.

Is infraroodverwarming energiezuinig?

Dit vraagt enige nuance.

Vrijwel alle elektriciteit die het paneel gebruikt wordt uiteindelijk warmte in de woning. Maar dat betekent niet automatisch dat infraroodverwarming de meest energiezuinige manier is om een volledige woning of badkamer langdurig te verwarmen.

Een warmtepomp kan uit één kWh elektriciteit doorgaans meerdere kWh warmte leveren doordat warmte uit de omgeving wordt verplaatst.

Een elektrisch weerstandselement, waaronder infraroodverwarming, heeft dat voordeel niet.

De kracht van infrarood ligt daarom vooral in gerichte verwarming.

Wanneer je alleen gedurende korte periodes één specifieke plek hoeft te verwarmen, kan het logisch zijn om niet eerst de volledige ruimte op temperatuur te brengen.

Milieu Centraal benadrukt hetzelfde onderscheid: infraroodpanelen kunnen interessant zijn voor gerichte verwarming, maar wanneer meerdere panelen nodig zijn om een hele ruimte langdurig te verwarmen kan het elektriciteitsgebruik juist hoog worden.

Infraroodpaneel of elektrische vloerverwarming?

Beide systemen zijn elektrisch, maar het comfort verschilt.

Elektrische vloerverwarming

Voordelen:

• heerlijk warme vloer;
• gelijkmatige warmte;
• volledig onzichtbaar;
• ideaal onder tegels.

Nadelen:

• meestal tragere opwarming;
• lastiger achteraf te installeren;
• vloer moet vaak worden aangepast;
• relatief groot oppervlak wordt verwarmd.

Infraroodpaneel

Voordelen:

• directe stralingswarmte;
• relatief gemakkelijk achteraf te plaatsen;
• wand- of plafondmontage;
• goed lokaal te gebruiken.

Nadelen:

• warmte is meer gericht;
• vloer wordt niet automatisch overal warm;
• verkeerde plaatsing vermindert het effect.

Een combinatie is eveneens mogelijk.

Infraroodpaneel of handdoekradiator?

Een handdoekradiator heeft een groot praktisch voordeel: je kunt er handdoeken op drogen.

Een infraroodpaneel is daar normaal gesproken niet voor bedoeld, tenzij er een speciale handdoekhouder is geïntegreerd.

Daar staat tegenover dat infraroodwarmte veel directer kan worden ervaren.

Wat beter is, hangt dus af van het doel.

Wil je vooral:

handdoeken drogen?
Dan is een handdoekradiator aantrekkelijk.

Wil je vooral:

snel warmte voelen wanneer je de badkamer binnenkomt?
Dan kan infrarood interessanter zijn.

Infraroodpaneel of gewone elektrische radiator?

Een conventionele elektrische radiator verwarmt relatief veel lucht via convectie.

Een infraroodpaneel legt sterker de nadruk op straling.

Voor langdurige ruimteverwarming kan een elektrische radiator daardoor soms logischer aanvoelen.

Voor korte momenten van persoonlijke warmte heeft infrarood juist voordelen.

Infraroodpaneel of warmtepomp?

Wanneer je uitsluitend naar efficiënt langdurig verwarmen kijkt, heeft een warmtepomp doorgaans een belangrijk voordeel.

Een warmtepomp produceert niet simpelweg warmte uit elektrische weerstand, maar verplaatst warmte uit bijvoorbeeld buitenlucht naar binnen.

Maar een complete warmtepompinstallatie is natuurlijk een totaal ander systeem dan één klein elektrisch paneel in een badkamer.

Voor een woning die al met een warmtepomp wordt verwarmd, kan een infraroodpaneel bovendien interessant zijn als lokale comfortverwarming.

Je hoeft dan niet de temperatuur van het volledige verwarmingssysteem te verhogen omdat je twintig minuten extra warmte in de badkamer wilt.

Helpt infraroodverwarming tegen vocht?

Indirect kan verwarming helpen.

Warmere oppervlakken kunnen minder snel een temperatuur bereiken waarbij waterdamp condenseert.

Dat betekent echter absoluut niet dat een infraroodpaneel goede ventilatie vervangt.

Tijdens het douchen komt veel vocht vrij.

Dat vocht moet uiteindelijk uit de badkamer worden verwijderd.

Goede ventilatie blijft daarom essentieel, bijvoorbeeld via:

• mechanische ventilatie;
• centrale ventilatie;
• vochtgestuurde ventilatie;
• raamventilatie als aanvulling.

Verwarming en ventilatie hebben ieder een andere functie.

Kan een infraroodpaneel schimmel voorkomen?

Een goed verwarmde en geventileerde badkamer heeft doorgaans minder gunstige omstandigheden voor schimmelgroei dan een permanent koude en vochtige ruimte.

Infraroodverwarming kan daarbij helpen doordat oppervlakken warmer worden.

Maar ook hier geldt:

een infraroodpaneel is geen oplossing voor een structureel vochtprobleem.

Schimmel kan onder andere worden veroorzaakt door:

• onvoldoende ventilatie;
• lekkages;
• koudebruggen;
• slechte isolatie;
• doorslaand vocht;
• condensatie.

De oorzaak moet altijd worden aangepakt.

Kan een infraroodpaneel boven de douche?

Dat kun je niet algemeen met ja of nee beantwoorden.

De mogelijke montagepositie hangt af van:

• de elektrische badkamerzone;
• IP-classificatie;
• voorschriften van de fabrikant;
• elektrische aansluiting;
• constructie van het specifieke model.

Ga er dus nooit vanuit dat een paneel automatisch boven een douche mag worden gemonteerd omdat het als “badkamerpaneel” wordt verkocht.

Controleer altijd de documentatie van het model.

Kan een infraroodpaneel boven een bad?

Hier geldt hetzelfde.

De afstand tot bad en waterbronnen is belangrijk.

Laat de positie controleren wanneer het paneel in of dichtbij een elektrische veiligheidszone komt.

Kan een infraroodpaneel in een kleine badkamer?

Juist daar kan het een interessante oplossing zijn.

Een paneel aan het plafond neemt bijvoorbeeld praktisch geen bruikbare ruimte in beslag.

In een badkamer van slechts enkele vierkante meters is dat een belangrijk voordeel ten opzichte van een grote radiator.

Wel moet het vermogen goed worden gekozen.

Een kleine ruimte betekent namelijk niet automatisch dat ieder klein paneel voldoende is. Slechte isolatie kan de warmtevraag sterk verhogen.

Kan een infraroodpaneel in een grote badkamer?

Dat kan eveneens, maar de plaatsing wordt belangrijker.

Bij een grote badkamer kan één paneel mogelijk slechts één gedeelte comfortabel bestralen.

Dan kun je bijvoorbeeld kiezen voor:

• één groter paneel;
• meerdere kleinere panelen;
• combinatie met vloerverwarming;
• infrarood alleen als zoneverwarming.

Meerdere panelen gebruiken om een grote slecht geïsoleerde ruimte continu warm te houden kan echter een aanzienlijk elektriciteitsverbruik opleveren.

Is infrarood geschikt voor iedere badkamer?

Technisch gezien kan infraroodverwarming in heel veel badkamers worden toegepast, maar niet iedere situatie is even ideaal.

Het is vooral aantrekkelijk wanneer:

• de badkamer redelijk tot goed geïsoleerd is;
• je de ruimte kort gebruikt;
• je snel lokale warmte wilt;
• er weinig ruimte voor radiatoren beschikbaar is;
• je een elektrisch verwarmingssysteem wilt;
• plafondmontage mogelijk is.

Het kan minder aantrekkelijk zijn wanneer:

• de badkamer zeer slecht geïsoleerd is;
• je langdurig de gehele ruimte zeer warm wilt houden;
• het benodigde elektrische vermogen erg hoog wordt;
• er geen geschikte montageplaats beschikbaar is.

Waar moet je op letten bij het kopen?

Kijk niet alleen naar prijs en uiterlijk.

Een goed infraroodpaneel voor een badkamer beoordeel je op meerdere eigenschappen.

Geschiktheid voor vochtige ruimtes

Controleer expliciet of de fabrikant badkamergebruik toestaat.

IP-classificatie

Controleer of deze geschikt is voor de geplande locatie.

Vermogen

Het paneel moet passen bij de warmtevraag.

Opwarmtijd

Voor korte badkamerbezoeken is een snelle opwarming gunstig.

Afmetingen

Een paneel moet niet alleen fysiek passen, maar de afmetingen bepalen mede het stralingsoppervlak.

Montagewijze

Controleer of het paneel geschikt is voor:

• wandmontage;
• plafondmontage;
• of beide.

Thermostaat

Controleer of een thermostaat:

• ingebouwd is;
• wordt meegeleverd;
• apart moet worden aangeschaft.

Kabellengte en aansluiting

Bekijk vooraf waar de voeding vandaan komt.

Een verlengsnoer door de badkamer is geen mooie en vaak ook geen wenselijke oplossing.

Temperatuur van het oppervlak

Vooral op gemakkelijk bereikbare plekken kan dit belangrijk zijn.

Garantie

Een langere fabrieksgarantie kan een indicatie zijn van vertrouwen in het product, al zegt garantie alleen natuurlijk niet alles over kwaliteit.

Keuringen en conformiteit

Milieu Centraal adviseert onder andere te letten op CE en wijst daarnaast op keurmerken zoals TÜV, GS en DEKRA Mark voor aanvullende veiligheidscontrole. De organisatie verwijst ook naar IEC 60675-3:2020 als relevante classificatie voor elektrische lagetemperatuur-infraroodpanelen.

Hoeveel kost een infraroodpaneel voor de badkamer?

De prijzen lopen behoorlijk uiteen.

Eenvoudige kleinere panelen bevinden zich aan de onderkant van de markt, terwijl grote glazen designpanelen, infraroodspiegels en slimme modellen aanzienlijk duurder kunnen zijn.

Naast de aanschafprijs van het paneel moet je rekening houden met mogelijke kosten voor:

• thermostaat;
• slimme regelaar;
• montage;
• nieuwe stroomaansluiting;
• aanpassing groepenkast;
• elektricien;
• bevestigingsmateriaal.

Kijk daarom naar de totale installatiekosten en niet alleen naar de prijs van het paneel.

Wat kost een infraroodpaneel in gebruik?

Het elektriciteitsverbruik kun je relatief eenvoudig berekenen.

Stel:

Je hebt een paneel van 700 watt.

700 watt = 0,7 kW.

Als het paneel gedurende één uur continu verwarmt:

0,7 kW × 1 uur = 0,7 kWh

Gebruik je het iedere dag een half uur op vol vermogen:

0,7 × 0,5 × 365 = ongeveer 128 kWh per jaar.

Bij daadwerkelijke thermostatische regeling kan het verbruik lager uitvallen omdat het paneel niet noodzakelijk continu op vol vermogen staat.

Je uiteindelijke kosten hangen vanzelfsprekend af van je elektriciteitstarief.

Infrarood combineren met zonnepanelen

Heb je zonnepanelen, dan kan elektrische verwarming aantrekkelijk lijken.

Toch is het goed om te beseffen dat de grootste warmtevraag meestal voorkomt in de winter.

Juist in die periode produceren zonnepanelen aanzienlijk minder elektriciteit dan tijdens zonnige zomermaanden.

Een infraroodpaneel wordt dus niet automatisch “gratis verwarming” omdat er zonnepanelen op het dak liggen.

Wel kun je proberen elektrisch verbruik zoveel mogelijk slim te plannen.

Infraroodpaneel in een nieuwbouwwoning

Goed geïsoleerde nieuwbouwwoningen zijn relatief interessant voor lokale elektrische verwarming.

Het warmteverlies is namelijk beperkt.

Wanneer de badkamer al een lage-temperatuurverwarming of vloerverwarming heeft, kun je een infraroodpaneel gebruiken om tijdelijk extra comfort te creëren zonder het volledige verwarmingssysteem hoger in te stellen.

Infraroodpaneel in een oudere woning

Ook daar is installatie mogelijk, maar let extra goed op warmteverlies.

Een badkamer met:

• enkelsteens muren;
• slechte dakisolatie;
• oud glas;
• veel koude oppervlakken

kan veel verwarmingsvermogen vragen.

In zo’n situatie kan isoleren uiteindelijk meer comfort opleveren dan simpelweg een steeds groter infraroodpaneel installeren.

Veelgemaakte fouten bij infraroodverwarming in de badkamer

Alleen naar wattage kijken

Het hoogste vermogen kiezen is niet automatisch de beste oplossing.

Positionering en stralingsoppervlak zijn minstens zo belangrijk.

Een willekeurig paneel kopen

Een goedkoop infraroodpaneel dat eigenlijk voor een kantoor of woonkamer is bedoeld, is niet automatisch geschikt voor een badkamer.

Het paneel achter obstakels plaatsen

Warmtestraling moet de plek kunnen bereiken waar je warmte wilt.

Een groot badkamermeubel of douchewand kan het effect beperken.

Geen thermostaat gebruiken

Daarmee kan het paneel onnodig lang stroom gebruiken.

Ventilatie verminderen omdat de badkamer verwarmd wordt

Een warme badkamer moet nog steeds goed worden geventileerd.

IP-waarde verkeerd interpreteren

Een hoge IP-classificatie betekent niet automatisch dat iedere montagepositie toegestaan is.

Zelf aan de elektrische installatie werken zonder voldoende kennis

De badkamer behoort juist tot de plaatsen waar fouten met elektriciteit bijzonder gevaarlijk kunnen zijn.

Is infraroodstraling gevaarlijk?

De infraroodstraling van normale huishoudelijke lagetemperatuur-infraroodpanelen moet niet worden verward met ioniserende straling zoals röntgenstraling.

Het gaat om elektromagnetische straling die we voornamelijk als warmte ervaren.

Gebruik uiteraard wel een product dat aan de geldende product- en veiligheidsvoorschriften voldoet en installeer het volgens de aanwijzingen van de fabrikant.

Infraroodpaneel in de badkamer: wanneer is het een goede keuze?

Een infraroodpaneel is vooral interessant wanneer je snel, gericht en gedurende relatief korte periodes warmte wilt hebben.

Dat sluit bijzonder goed aan bij het gebruik van veel badkamers.

Je kunt bijvoorbeeld ’s ochtends gedurende een halfuur een warme zone creëren rond de wastafel en douche zonder dat de badkamer de hele nacht op hoge temperatuur gehouden hoeft te worden.

Ook wanneer er weinig ruimte voor een conventionele radiator is, kan plafondmontage een groot voordeel zijn.

Daartegenover staat dat een infraroodpaneel volledig elektrisch werkt. Wanneer je verschillende grote panelen langdurig gebruikt om een slecht geïsoleerde badkamer permanent warm te houden, kan het stroomverbruik behoorlijk oplopen.

De belangrijkste aandachtspunten zijn daarom niet alleen het uiterlijk en het vermogen, maar vooral:

• de warmtevraag van de badkamer;
• de juiste positionering;
• geschikte IP-classificatie;
• elektrische badkamerzones;
• goede thermostatische regeling;
• veilige elektrische installatie;
• correcte montage.

Kies je een geschikt paneel en wordt het op de juiste plaats geïnstalleerd, dan kan een infrarood paneel voor in de badkamer een bijzonder comfortabele en ruimtebesparende manier zijn om precies op de momenten dat je de badkamer gebruikt extra warmte te creëren.